Staatssecretaris Silvio Erkens van LVVN wacht niet langer en heeft zijn handtekening gezet onder de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) over de wolf. “Daarmee krijgen dierhouders en provincies meer mogelijkheden om snel in te grijpen bij probleemsituaties en -wolven”, vertelt hij aan de redactie van Het Schaap. Beheer kan juridisch voorlopig nog niet.
Staatssecretaris Erkens kiest ervoor om zijn plannen niet meer te bespreken in de Tweede Kamer. “Het welpenseizoen en ook het recreatieseizoen staan voor de deur, we kunnen niet langer wachten. Als er onverhoopt incidenten zijn deze zomer, wil ik dat gemeenten en provincies zo snel mogelijk kunnen handelen. Wij kregen het wolvendossier maar niet op de agenda, het stikstofdebat ging voor. Er werd geopperd om het na de zomer in te plannen. Dat duurde mij te lang, de AMvB is goedgekeurd door de Raad van State dus het mag op deze manier. De handtekening is nu gezet en iedereen kan er binnen afzienbare tijd mee aan de slag.”
Definitie probleemwolf
De VVD’er zegt: “Mijn voorganger Rummenie had al veel werk verricht. We hebben vooral nog eens goed naar alle juridische mogelijkheden gekeken, zodat niet bij iedere stap allerlei procedures de boel weer gaan vertragen.” Vooral de definities van probleemwolf en probleemsituatie zijn beter geworden zodat daar minder snel juridisch getouwtrek door kan volgen.
De Raad van State concludeerde eind mei inderdaad dat de aangepaste beoordelingsregels gunstig zijn. “Alleen bij de ernstigste incidenten is sprake van een ‘probleemwolf’, bijvoorbeeld wanneer een wolf een mens heeft aangevallen en letsel heeft toegebracht. De beoordelingsregels voor een ‘probleemsituatie’ gelden voor situaties waarin wel sprake is van een dreiging voor mensen of gehouden dieren, maar die minder ernstig zijn dan bij een probleemwolf. De huidige regels verkleinen de kans op strijdigheid met de Habitatrichtlijn, terwijl bij ernstige incidenten wel effectief kan worden opgetreden.”
Drie actiepunten
Zijn drie actiepunten werden in april al genoemd maar kunnen dus naar verwachting binnen maximaal 1,5 week worden ingezet:
1. Wolf afschrikken en verjagen
Dierhouders mogen allereerst de wolf zelf wegjagen van hun eigen erf. Daar is geen vergunning meer voor nodig. Erkens: “Verjagen kan bijvoorbeeld met geluid- of lichtinstallaties. Tot nu toe werd dit in de praktijk gedoogd, maar dierhouders krijgen nu echt de ruimte om dit zelf op te pakken. Het dier moet zo snel mogelijk weer schuw worden.”
2. Sneller ingrijpen bij probleemsituatie
“Provincies en gemeenten mogen vanaf nu veel sneller ingrijpen bij een probleemsituatie. We moeten wolven zo snel mogelijk weer schuw zien te krijgen. Denk aan een wolf die meermaals over een wolfwerende afrastering is gesprongen. Of aan een wolf die wordt gezien bij een school of speelplek en zo een gevaar vormt voor kinderen. In zulke gevallen kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het gebruik van rubberkogels of paintball om het dier te verjagen. Dat kunnen provincies vanaf nu zelf oppakken.”
Hij benadrukt: “De bescherming van mensen vind ik gewoonweg belangrijker dan de rechten van een wolf. Schuwheid is ook voor het dier zelf beter. Bovendien heb ik foto’s en video’s gezien van nog levende, aangevallen schapen. Daar word je zeker niet vrolijk van. Ik heb nooit begrepen waarom dat geen dierenleed zou zijn en het verjagen van een wolf wel.”
3. Sneller afschot bij probleemwolf
Provincies en gemeenten kunnen vanaf nu sneller toestemming geven om een probleemwolf die mensen aanvalt, af te schieten. “Zodat je niet weken of zelfs maanden hoeft te wachten op een vergunning, terwijl andere mensen ondertussen gevaar lopen of de wolf alweer kilometers verderop is.”
Provincies mogen volgens de nieuwe maatregel van tevoren een vergunning klaarleggen om een mogelijke probleemwolf af te schieten. “Het duurde maanden voordat wolf Bram werd afgeschoten, terwijl het dier een mens had aangevallen en dat willen we niet meer”, vertelt Erkens.
Beheer van de wolf mag nog niet
Er is ook nog een vierde spoor waarop Erkens zich wil richten: beheer van de wolf. “Daar zit echter nog een juridisch kader achter, onder meer de gunstige staat van instandhouding op langere termijn. Hiervoor zoeken wij samenwerking met buurlanden zoals Duitsland, waarmee wij onze wolvenpopulatie delen, zodat wij die gezamenlijke populatie ook gezamenlijk kunnen definiëren. Vandaag heb ik daar al een afspraak over met vertegenwoordigers in Duitsland.”
Gitta Backer van het platform Kleinschalige Schapen- en Geitenhouders (KSG) reageert: “Platform KSG is blij dat de AMvB nu eindelijk van kracht wordt. Het Platform pleit al veel langer voor een goed handelingsperspectief om te kunnen optreden tegen probleemwolven en in probleemsituaties. Daar zit iedereen om te springen: de problemen nemen hand over hand toe.”
“We hopen ook dat het ‘vierde spoor’: het beheer van wolven, snel mogelijk wordt. Dit hangt af van of Nederland de zogeheten gunstige staat van instandhouding zelfstandig of in samenwerking met buurlanden moet halen. Nederland is veel te klein en dichtbevolkt om die staat zelfstandig te halen. En het zou ook onlogisch zijn: wolven houden zich immers niet aan landsgrenzen. Wij zijn blij dat de staatssecretaris daarop inzet.”
Ruimtelijke analyse wolvenschade
Erkens laat verder weten dat er ook wordt gewerkt aan een analyse van wolvenschade. In dat rapport wordt in kaart gebracht welke gebieden in Nederland het grootste risico lopen op wolvenaanvallen en hoe eventuele preventiezones kunnen worden afgebakend waarbinnen wolfwerende maatregelen nodig zijn. “We kunnen niet heel Nederland vol hekken gaan zetten. Ik denk aan een soort Wolvenraad waarmee we verder afspraken gaan maken.” De staatssecretaris verwacht de Tweede Kamer na de zomer over de uitkomsten van deze analyse te informeren. In september is er een debat over de wolf ingepland in de Tweede Kamer. “De genoemde drie actiepunten staan echter vast”, verzekert Erkens.