Deze methode wordt gebruikt om wormeieren te tellen (eieren per gram mest = EPG). Het is bij uitstek de methode om besmettingen met maagdarmwormen te monitoren, met name door het tellen van strongylus-type eieren (van o.a. Haemonchus, Teladorsagia en Trichostrongylus soorten) en Nematodirus eieren. Daarnaast kan een goede indruk worden verkregen van het aantal uitgescheiden Eimeria oocysten (zie coccidiose).

Benodigdheden

  • Stevige plastic zakjes voor verzameling (en eventueel menging) van mest
  • Twee bekertjes of potjes (inhoud ca. 200 ml)
  • Theezeef
  • Plastic pipet (of pasteurpipet met ballon)
  • Spatel of theelepel
  • Vijzel met stamper (mag ook een kopje met theelepel zijn)
  • Weegschaal (nauwkeurigheid 0,1 gram) of een afgesneden plastic 5 of 6 ml spuit
  • McMaster slide (met twee telramen)
  • Maatbeker van 100 ml (of een plastic spuit met tenminste 60 ml inhoud)
  • Flotatie vloeistof (enige dagen voor gebruik maken)
  • Microscoop met vergrotingen van 40x (10x4) en 100x (10x10)

McMaster telkamer web

McMaster slide met 2 telkamers

Flotatievloeistof

Dit is een verzadigde zoutoplossing. Los 340-400 gram keukenzout op in 1 liter water of 1 kg zout in 2,5-3 liter water. Hiervan is de dichtheid ca. 1,18-1,20 gram/ml.

Of een mengsel van verzadigde zout/suiker oplossing. Los 333 gram keukenzout en 200 gram kristalsuiker op in 1 liter water. Hiervan is de dichtheid ca. 1,22 gram/ml. Hiermee kunnen ook alle aanwezige Trichuris ovis eieren worden geteld.

Gebruik warm water om de oplossing te maken, meng goed en laat afkoelen voor gebruik. Laat vervolgens enige dagen staan voor gebruik. Oplossingen zijn lang houdbaar.

Stappen

Stap Wat te doen Opmerking
1 Weeg 4,0 gram mest af in een bekertje (zie verderop voor een praktisch alternatief voor het wegen) Gebruik verse mest. Indien van het land geraapt, verzamel keutels die net gevallen zijn.

Voor een mengmonster van verschillende dieren, verzamel mest van bij voorkeur 10-20 dieren en meng van elk dier evenveel mest in het mengmonster (weeg af of meng keutels van gelijke grootte). Meng goed (bijv. in een plastic zakje) alvorens van verschillende plekken van dit monster in totaal 4,0 gram af te wegen voor het verdere onderzoek.

2 Doe 56 ml flotatie vloeistof in de maatbeker (of zuig op met de plastic 60 ml spuit).  
3 Breng de mest (keutels) over in vijzel (of kopje) en voeg een deel van die 56 ml flotatie vloeistof toe. Pureer de mest/keutels en meng goed door de vloeistof met stamper of theelepel tot een zo glad mogelijke vloeistof.  
4 Giet het mengsel over de theezeef in een bekertje en spoel vijzel (of kopje) na met de rest van de flotatie vloeistof en giet ook dat over de theezeef. Druk de mest goed uit op de zeef (met theelepel of spatel). De wormeieren zitten nu los in de vloeistof.
5 Giet de vloeistof nu 10 keer over en weer in beide bekertjes. Hiermee wordt de vloeistof goed gemengd zodat de eieren homogeen worden verdeeld over de hele vloeistof.
6 Vul hierna snel de pipet en vul hiermee één telkamer van de McMaster slide. Omdat de eieren vrij snel stijgen in de flotatievloeistof, moet rustig maar snel worden doorgewerkt. Anders zijn de eieren niet meer goed verdeeld in de vloeistof.
7 Herhaal stappen 5 en 6 om de tweede telkamer te vullen.  
8 Leg de McMaster slide onder de microscoop en bekijk bij tenminste een 40x vergroting. Stel beeld scherp op luchtbelletjes en rasterlijnen. Tel de eieren per wormsoort of type ei en per telkamer! Tel uitsluitend de eieren binnen de omtrek van het raster. Let op: Het raster bestaat uit enkele banen. Zoek een hoek op en probeer systematisch elke baan van het raster te volgen en ondertussen de eieren te tellen. Eieren die wat overlappen met de binnenste lijnen van het raster mogen mee worden geteld.

 

EPG (eieren per gram mest) = Totaal aantal eieren in beide kamers X 50

Alternatief voor wegen van mest

Indien u geen weegschaal heeft, is een geschikte en praktische oplossing voor het afwegen van 4 gram mest de volgende (vervangt stappen 1-3 van het protocol):

  • Haal de zuiger uit een 5 of 6 ml spuit.
  • Snij of zaag de spuitmond er recht af (zie foto’s).
  • Maak van de verzamelde mest een dikke goed gemengde laag en stans net zo lang mest van verschillende plekken totdat er een laag van 4 ml in de spuit zit. Dit komt overeen met circa 4 gram mest (stap 1).
  • Plaats de zuiger weer op de spuit en duw de mest in het bekertje met de vloeistof. Meng mest en vloeistof zorgvuldig (stappen 2 en 3). Zorg ervoor dat u eerst mengt met een beetje vloeistof en later de rest van de vloeistof toevoegt of gebruikt voor het naspoelen bij het zeven (zie stap 4). Het is dus handig om de 56 ml vloeistof in dit geval over twee bekertjes verdeeld te hebben. Dat helpt ook bij het mengen van de vloeistof zoals aangegeven bij stap 5.
  • Ga verder met stap 4 van het protocol.

6CCspuit stempel mest web 

Afgesneden spuit (foto en methode: Gradus Zoelman en Klaas Poppens)

4GramMestin6cc spuit web

Afgesneden spuit gebruikt om 4 gram uit mest te stansen (foto en methode: Gradus Zoelman en Klaas Poppens)