Platform voor de kleinschalige Schapen- en Geitenhouders

Het Platform KSG en de Stichting Zeldzame Huisdierrassen hebben een advies uitgebracht over extra preventieve maatregelen tegen Q-koorts bij keuringen en tentoonstellingen van schapen en geiten in 2010. Het advies is tot stand gekomen in overleg met het crisisteam van het ministerie van LNV.

Het advies luidt als volgt:

Aan keuringen en tentoonstellingen nemen alleen dieren deel die:

• niet langer dan 4 maanden drachtig zijn en niet in de voorafgaande twee weken hebben gelammerd.
• gevaccineerd zijn (en volledig beschermd)

Organisatoren geven informatie aan het publiek ten aanzien van algemene hygiëne (handen wassen, etc.).

Advies keuringen en tentoonstellingen (pdf) ->

Kleinschalige houders van schapen en geiten kunnen geconfronteerd worden met een verdenking van Q-koorts of positieve testuitslagen bij hun dieren. De themagroep Q-koorts van het Platform KSG heeft een notitie uitgebracht met achtergrondinformatie en overwegingen over hoe men, in samenspraak met de dierenarts, zou kunnen handelen in deze situatie. Deze notitie is opgesteld in overleg met de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD).

Informatie voor hobbydierhouder in geval van Q-koortsbesmetting bij dieren (pdf) ->

De notitie is geheel in lijn met een opiniestuk dat Prof Dr. L.J.  Hellebrekers, voorzitter van de KNMvD heeft geschreven voor een aantal regionale dagbladen>

Risico's horen bij de dierhouderij (pdf) ->

LNV heeft een factsheet opgesteld waarin alle verplichte maatregelen en alle adviezen zoals die gelden voor de verschillende categorieën geiten- en schapenhouders, opgesomd staan.

Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste bevindingen en maatregelen in de strijd tegen de Q-koorts:

Ongeveer 70 melkgeitenbedrijven en 2 melkschapenbedrijven officieel besmet verklaard
In het merendeel van de gevallen gaat het om grootschalige bedrijven. Er worden regelmatige nieuwe bedrijven besmet verklaard. Er zijn geen hobbyhouderijen, kinderboerderijen, zorgboerderijen, schapenbedrijven of kuddes officieel besmet verklaard.
De adressen van de officieel besmet verklaarde bedrijven staan op de website van de VWA.

Q-koorts risico-gebieden van 5 km rond besmette bedrijven
De risico-gebieden met Q-koorts zijn in kaart gebracht. Dit zijn gebieden binnen een straal van 5 km van een met Q-koorts besmet bedrijf. Deze zogenaamde Q-koorts vlekkenkaart staat op de website van de VWA. De minsters van LNV en VWS hebben verklaard: " In deze gebieden hebben mensen mogelijk een verhoogd risico op een besmetting met Q-koorts. Hoe groot het daadwerkelijke risico is kunnen deskundigen niet aangeven. Het risico van besmetting is in deze tijd van het jaar zeer klein. Ook kunnen mensen buiten deze gebied besmet raken met Q-koorts."

Ruiming op besmette bedrijven
Op de besmette bedrijven zijn alle drachtige geiten geruimd. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen wel en niet gevaccineerde bedrijven of wel en niet besmette dieren.
Er worden geen dieren geruimd op bedrijven die niet besmet zijn verklaard, ook niet in de risico-gebieden rondom de besmette bedrijven.

Beperkingen voor niet-besmette bedrijven met meer dan 50 melkschapen of melkgeiten
Deze beperking geldt alleen voor alle bedrijven in Nederland waar meer dan 50 schapen of geiten worden gehouden ten behoeve van de bedrijfsmatige melkproductie.
Deze bedrijven mogen geen dieren aanvoeren.
Op deze bedrijven mag tot 1 juli 2010 niet worden gefokt.

Verplichte vaccinatie in 2010
Vaccinatie is verplicht voor schapen en geiten van een aantal categorieen bedrijven met een publieksfuncit. Kijk bij de 'Tijdelijke regelgeving i.v.m. dierziekten' voor de details. Overige houders van schapen en geiten kunnen hun dieren vrijwillig laten vaccineren.

Meldplicht bij verdenking van Q-koorts
Kleine bedrijven (minder dan 100 melkschapen of -geiten) moeten het melden als er meer dan drie gevallen van abortus zijn binnen een periode van 30 dagen. De VWA onderzoekt vervolgens of op het bedrijf sprake is van een besmetting.

Hygienemaatregelen
LNV en VWS hebben hygiëneprotocollen opgesteld voor melkgeiten-  en melkschapenhouderijen en voor geiten- en schapenbedrijven met een publieke functie. In dit laatste protocol staan adviezen aan de kleinschalige bedrijven, zoals kinderboerderijen, zorgboerderijen, dierentuinen, en bedrijven met lammetjesaaidagen. De adviezen zijn bedoeld om de risico's van overdracht van Q-koorts van schapen en geiten naar mensen te beperken. Voor overige (kleinschalige) bedrijven zonder publieksfunctie is geen apart protocol opgesteld. Het hygiëneprotocol bevat echter ook voor deze categorie nuttige adviezen.

LNV heeft twee hygieneprotocollen opgesteld:

• Hygiëneprotocol voor melkgeiten- en schapenhouderijen (13 januari 2010)

• Hygiëneprotocol voor geiten- en schapenbedrijven met een publieke functie (26 januari 2010)
  

Levende Have heeft een handzaam hygieneprotocol voor alle overige schapen- en geitenhouders opgesteld:

• Aflammeren in tijden van Q-koorts - enkele adviezen (pdf)

Extra maatregelen voor bedrijven met een publieksfunctie
Voor een aantal categorieen bedrijven met een publieksfunctie gelden extra verplichte maatregelen. Het gaat hier om het in quarantaine houden van de dieren voor en direct na het aflammeren. Kijk bij de 'Tijdelijke regelgeving i.v.m. dierziekten' voor de details.

Advies van Platform KSG
Het Platform KSG adviseert om in Q-koorts gebieden alle vrouwelijke geiten en schapen waarmee gefokt wordt te vaccineren. Klik hier voor het advies.

Voor meer informatie en adviezen over voorzorgsmaatregelen verwijzen wij naar het dossier Q-koorts op Levende Have http://www.levendehave.nl/dossier/q-koorts

Overige informatiebronnen:

Ministerie van LNV - Q-koorts

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) - Q-koorts